Onderzoek onthult link tussen pootvoorkeur en karakter bij katten
Heb je ooit gelet op welke poot jouw kat als eerste gebruikt bij het spelen of bij het gebruiken van voerpuzzels? Onderzoek laat zien dat deze zogenaamde motor laterality – ofwel pootvoorkeur – veel zegt over het temperament en emotioneel functioneren van katten.
Motor laterality verwijst dus naar de voorkeur voor het gebruik van de linker- of rechterpoot, vergelijkbaar met linkshandigheid of rechtshandigheid bij mensen.
Relatie tussen hand/poot voorkeur en hersenactiviteit.
Net als mensen hebben katten hersenen die bestaan uit twee helften, ook wel hemisferen genoemd. Bij mensen is er vaak een duidelijke voorkeur voor het gebruik van de linker- of rechterhand, wat samenhangt met verhoogde activiteit in de tegenovergestelde hersenhelft.
Deze voorkeur heeft invloed op hoe een kat de wereld ervaart en ermee omgaat. De hersenhelften hebben elk hun eigen rol:
De rechterhersenhelft is actiever bij het verwerken van informatie omtrent angst en stimuleert het vermijden van nieuwe of spannende situaties.
De linkerhersenhelft remt angst juist af en moedigt nieuwsgierigheid en verkenning aan.
Hand/poot voorkeur bij mensen en honden
Uit onderzoek bij mensen blijkt dat een zwakke handvoorkeur samenhangt met een hogere kans op aandoeningen zoals PTSD en angststoornissen.
En ook bij honden lijkt er een verband tussen pootvoorkeur en persoonlijkheid. Honden die lijden aan geluidsangst zijn vaker ambilateraal (hebben geen sterke voorkeur voor een bepaalde poot) en honden met een sterke poot voorkeur zijn meer zelfverzekerd en relaxed.
Hoewel er bij katten slechts beperkt wetenschappelijk onderzoek is gedaan naar pootvoorkeur en mentale aandoeningen is er wel informatie over pootvoorkeur en het karakter van katten.
Wat zegt de pootvoorkeur bij katten over hun karakter?
Uit dit onderzoek blijkt:
- Ontwikkeling van links- of rechtspotigheid? Rond de leeftijd van een jaar staat de pootvoorkeur bij katten meestal vast. Kittens gebruiken vaak nog beide poten, maar gaandeweg ontstaat er dus een voorkeur voor de linker of de rechter (voor) poot of worden beide voorpoten even vaak gebruikt. Er is dan geen voorkeur, dit noem je ambilateraal.
- Sterke voorkeur = sterke persoonlijkheid: Katten met een uitgesproken voorkeur voor een poot werden in dit onderzoek vaker gezien als zelfverzekerder, actiever, vriendelijker en aanhankelijker.
- Katten die duidelijk een sterke voorkeur hebben voor één poot (links of rechts) tonen over het algemeen meer zelfvertrouwen en lijken relaxter. Ze hebben een lagere gevoeligheid voor stress-gerelateerde problemen. Eigenaren vonden deze katten actiever, vriendelijker en aanhankelijker.
- Ambilaterale katten zijn katten zonder een duidelijke voorkeur, ze gebruiken zowel de linker als de rechter poten even veel. Deze katten zijn vaak gevoeliger voor angst en kunnen bijvoorbeeld sneller reageren op harde geluiden of veranderingen in hun omgeving. Ze werden door hun baasjes vaker omschreven als minder gehoorzaam, minder vriendelijk, minder aanhankelijk en soms zelfs agressiever.
- Poezen versus katers: Een leuk weetje is dat katers vaker een voorkeur schijnen te hebben voor links, terwijl poezen vaker rechts kiezen.
Beperking van dit onderzoek
Een beperking van dit onderzoek is dat alleen huiskatten zijn onderzocht. Deze katten lijken waarschijnlijk qua karakter op elkaar, omdat ze kennelijk geschikt zijn als huisdier. Daardoor zijn de verschillen in persoonlijkheid minder groot. Toekomstig onderzoek zou ook katten uit bijvoorbeeld asielen kunnen betrekken, (bijvoorbeeld opgevangen zwerfkatten) om meer variatie te krijgen.
Daarnaast is er niet gekeken naar verschillen tussen kattenrassen.
Wat betekent dit voor jou als kattenbaasje?
Let eens goed op welke poot jouw kat het vaakst gebruikt om te spelen of bij voedsel te komen. Is er geen duidelijke voorkeur? Dan kan jouw kat gevoeliger zijn voor stress en onvoorspelbaarder gedrag vertonen. Een duidelijke pootvoorkeur kan juist een teken zijn van emotionele stabiliteit.
Tip: Een eenvoudige test is de “voer-poot-test”:
Leg iets lekkers in een smal bakje (waar je kat niet met zijn kop in kan), een lege eierdoos of een voerpuzzel die je kat al kent en kijk met welke poot je kat het probeert te pakken.
Noteer dit gedurende 20 keer om een betrouwbaar beeld te krijgen.
Gebruikt je kat overwegend zijn rechterpoot dan is hij rechtspotig.
Bij meer gebruik van links is hij linkspotig.
En gebruikt hij zijn linker en rechterpoot ongeveer evenveel dan is je kat ambivalent wat betreft zijn poot voorkeur.
Kortom: door goed te observeren welke poot je kat het vaakst gebruikt, kun je mogelijk meer leren over zijn of haar persoonlijkheid. En dat helpt niet alleen bij het opbouwen van een betere band, maar ook bij het creëren van een omgeving waarin jouw kat zich veilig en ontspannen voelt.
Heb jij een kat die onzeker of angstig is dan kun je hem daar bij helpen. Neem in dat geval contact met met op, dan kijken we samen naar wat hij of zij nodig heeft. Er is veel meer mogelijk dan je denkt, echt waar.
McDowell, L.J., Wells, D.L., Hepper, P.G., & Dempster, M. (2016). Lateral bias and temperament in the domestic cat (Felis silvestris). Journal of comparative psychology, 130 4, 313-320 .
Geef een reactie